EUDR'nin ihracatçı için en somut yükümlülüğü budur: ürünün geldiği her üretim parselinin coğrafi konumu. Beyan sistemine girilen veri, sonuçta bir koordinat listesidir — ve bu listenin doğruluğu, beyanın tamamının dayandığı temeldir.
Nokta mı, poligon mu?
Eşik dört hektardır:
- 4 hektara kadar olan parseller: tek bir koordinat noktası yeterlidir — enlem ve boylam.
- 4 hektarı aşan parseller: parselin sınırlarını tanımlayan bir poligon gerekir.
- Sığır yetiştiriciliği: hayvanların bulunduğu tüm tesisler ve kullanılan arazi tanımlanmalıdır.
Küçük parsellerde nokta yeterli olsa da, sınırda kalan alanlarda poligon toplamak daha güvenlidir. Bir parselin tam olarak 4 hektar olup olmadığı çoğu zaman ölçülmeden bilinmez ve sonradan poligona dönmek, üreticiye ikinci kez gitmek demektir.
Hangi formatta toplanmalı?
Koordinatlar ondalık derece cinsinden enlem/boylam çiftleridir (örneğin 36.8969, 30.7133). Sahada veri toplarken iki format işi kolaylaştırır:
- GeoJSON — web ve yazılım tarafında standart; nokta ve poligonu aynı dosyada taşır.
- KML — Google Earth ve çoğu GPS cihazının ürettiği format; haritacılıkla uğraşan tedarikçilerin elinde genellikle bu vardır.
İkisi de birbirine dönüştürülebilir. Önemli olan formatın adı değil, koordinatın doğru parseli göstermesi ve hangi yöntemle alındığının kayıtlı olmasıdır.
Sahadan veri toplamanın üç yolu
1. Telefonla sınır yürüyüşü
Üretici, tarlanın sınırını telefonuyla yürür; cihazın GPS'i poligonu çıkarır. En doğru yöntemdir ve uygulama kurulumu gerektirmeyen bağlantılarla yapılabilir — Verdaport bunu tedarikçiye gönderilen tek kullanımlık bir link üzerinden yapar, üreticinin hesap açmasına gerek kalmaz.
2. Harita üzerinden işaretleme
Üretici veya siz, uydu görüntüsü üzerinde parselin sınırlarını çizersiniz. Sahaya gitmeye gerek yoktur; ama parseli tanıyan birinin çizmesi şarttır. Komşu tarlayı işaretlemek, taramanın yanlış araziyi kontrol etmesi demektir.
3. Mevcut kayıtlardan aktarım
Tarımsal kayıt sistemlerinde, kadastro kayıtlarında veya kooperatif kayıtlarında parsel sınırları zaten bulunabilir. Varsa en hızlı yol budur — ancak kaydın güncel olduğunu ve gerçekten o üreticinin kullandığı araziyi gösterdiğini teyit edin.
Sık yapılan hatalar
- Köyün veya deponun koordinatını vermek. İstenen, ürünün yetiştiği arazidir; toplama merkezi değil.
- Tek koordinatla çok parselli üreticiyi temsil etmek. Bir üretici üç ayrı tarlada üretim yapıyorsa üç parsel kaydı gerekir.
- Kapanmayan poligon. Sınır çizgisi başladığı noktaya dönmezse geometri geçersizdir ve doğrulama aşamasında reddedilir.
- Enlem ve boylamı ters yazmak. Klasik hatadır; koordinat Türkiye yerine okyanusu gösterir. Otomatik kontrol bunu yakalar, elle hazırlanan listeler yakalamaz.
Koordinat toplandıktan sonra ne oluyor?
Her parsel, 2020 sonrası orman kaybına karşı açık uydu veri setleriyle taranır ve bir risk sonucu üretir. Sonuç düşük riskliyse parsel beyana girmeye hazırdır; risk çıkarsa o parseli incelemeniz, gerekiyorsa tedarik zincirinizden çıkarmanız gerekir. Bu sonuçlar daha sonra Durum Tespit Beyanı'nın dayanağını oluşturur.